घटनावली
न्यकूजात्रा मतयाःयात वःगु चीरस्मरणिय घटना (निकः याना मतयाः पुवंकूगु ऐतिहासिक घटना)
न्यकूजात्रा मतयाःयात इलय्ब्यलय् वइगु पंगःनं पने मफूगु २०६१ सालय् क्षेत्र नं १ नकबहि पाःलय् न्ह्यब्वय् बहःगु छगू आक्समिक घटना ।
२०६१ साल भाद्र १६ गते बुधबार सुथसिया ४:३० ताः इलय् न्ह्याबलें थें मतयाः न्ह्याइपुक बुलुबुलुँ न्ह्यज्यात । यलया बौद्ध धार्मिक महिमाय् च्वन्ह्यागु मतयाःयात आकाझाकाँ “मलखँ कः थें” ग्यानापुक अवस्था श्रृजना जुया द्वलंद्वः धर्मावलम्बिपिं मतयाः भावना पुवंकेगु हेतुं प्रतिज्ञा याना धर्म यात्राय् ब्वति कयाच्वपिं सकलयात अचानक आकुलब्याकुल जुइका भय् व त्रासया वातावरण श्रृजना जुल । न्हिन्हसिया २ ताः इलय् अचानक यँ, यल, कर्फ्यू जारी यात धका सरकारी माध्यमं समाचार बिसेंलि अक्षेश्वर महाविहारया स्वास्थ्य केन्द्रया भ्यान वया २ बजे निसें सरकारं यलय् कर्फ्यू तःगुलिं मतयाः बिज्यापिं झापिं सकल भक्तजनपिं थनंतूं मतयाः वनेगु दिना थःथःगु छेँ लिहाँ वनेत इनाप यानाच्वना धका सुरक्षित जुइत संकेत बिया थाय्थासय् अनुरोध सुचं बियाच्वन ।
अथे कर्फ्यू तय्मा:गु कारण छुं दिन न्ह्यव नसें इराकय् ज्या यानाच्वपिं नेपाःमित आतंकारी तय्सं विभत्स ढंगं स्याःगु कियाः वेभ साइतय् क्यना हःगु समाचार प्रसारण जूगुलिं सकल नेपामिपिनिस सहयाय् मफया अन्यायया बिरुद्ध उत्तेजित जुया म्यान पावरया अफिस आदि तोदफोद याय्गु, मिं:तय्गु आदि हिंसाया घटना तःधं जुइगु संभावना खने दया नियन्त्रण याय्गु कुतलय् येँ, यलय्, कर्फ्यूया घोषणा याना शान्ति कायम याय्गु सरकारया कुतः खः । अथे अचानक वःगु समस्यां सुरक्षित जुइतः मतयाः वःपिं तितर बितर जुया थःथःगु छेँ ग्याना लिहाँ वंगु खः । थथे मति मतःगु संकटं लिइका क्षेत्र नं १ पाःलाःपिनित वाथावाथा हे कंका बिल ।
प्यन्हु न्यान्हुया लगातार कर्फ्यू जुयाच्वंगुलिं कर्फ्यू दिका मदिक सहलह ब्याका मतयाः पूवंकेत माःगु तक व्यवस्था याय्गु कुतः जुसेंलि हःखा त्वालंनिसें मतयाः न्ह्याका निकः याना मतयाः पुवंकेगु क्षेत्र नं १ संचालक समितिया निर्णय क्वःजिसेंलि मिति २०६१ साल भाद्र २४ गते बिहिवाः खुन्हु मतयाः न्ह्यज्याकेत फयाँफक्व एफ.एम., समाचार पत्र पोष्टरिङ्ग, माईकिङ्ग आदि प्रचारप्रसार याना उपत्यका व्यापि सकल भक्तजनपिनित सुथसिया ५ ताः इलय् नकबहिलि मुना हःखा त्वालंनिसें मतयाः न्ह्याकेगु सुचं प्रसारण याना आः धन्दा कायेमाःगु अवस्था मदय् धुंकुगुलिं निर्धक्क जुया मतयालय् ब्वति काय्त इनाप याःगु जुल । आपालं सहभागिपिनिसं ब्वति कया मतयाः मनंतुनथे बाँलाक न्हिनेसिया २ बजेपाखे मतयाः न्ह्याइपुक क्वचाःगु जुल । अथेहे पूधा व नौ बाजा नं बहनि न्ह्यथ्याक नौ बजेहे क्वचाःगु जुल । शुक्रबाः खुन्हु छन्हु हे वुंग व स्वयम्भुई यागु कार्यक्रम नं सिधय्का शनिबाः खुन्हु बाँलाक हे गणेश पुजानं झःझः धाय्क सिधय्का बहनी क्षेत्र नं २ मंग:त्वाःयात नियम कथं छुं मेगु बिघ्न बाधा मदय्क न्ह्याइपुक हे मतयाः पाः लः ल्हागु जुल ।
तःभुखाचं नं दिके मफूगु न्यकू जात्रा मतयाः
नेपाल सम्वत् ११३५ बछलाथ्व सप्तमी वि.सं. २०७२ साल वैशाख १२ गते सुथसिया ११:४५ बजे (2015 अप्रिल 15 तारिख) देशय् तःधंगु भोखाय् ब्वल । लखँ मयाक छेँ दुन, द्वलंद्वः मनूत सित, अंगभंग जुल । सरकार संकट कालया घोषणा तक याःगु जुल । उकिया प्रभावं यलय् नं आपाल आपालं छेँ, देगःत दुना लँय् जुइत हे ग्यानापुया प्रकृतिया पराकम्पं ख्याका च्वनेमाल । सुथय्, न्हिनय् बहनि धकाः ई ब्यो हे मदयक तः भुखाय्या लिच्वनं लितु लिइका च्वनेमाल । तःसकं व चिसकं ४७७ (पेसः व न्हय्न्हेक) तक भोखाचं दुःख बिल । भोखाय् प्रकृतिया कुरुप खः । उकियात पनेगु क्षमता मनूतय्सं विकाश याय् मफुनि । अथेजुया भोखाय्या प्रकोपय् लात धाय्गु मनूतय्गु गतिपति हे मदय्क न्ह्यागुलिं जुइगु प्रकृतिया प्रवृति हे भोखाय्या विनाशया संजाल जुल ।
ने.सं. ११३५ बछलाः न्यकूजात्रा मतयाः पाः क्षेत्र नं २ मंगःया पाः जुयाच्वन । आपालं पुलांगु छेँ, बाहाःबहि, देवालय्त, सिबालय् दुग यलय्या अवस्था नं भोखाचं याय् फक्वः हे स्यंका बिल । ननि, चुक, गःलि, व घनावस्तिं कय्पुया तःगु यलया शहरय् तकं लँय् जुइ मजिक तेब तया छेँयात धःस्वाका तय्माल । लानंला तक देश विदेशं ग्वाहालि याना बिइहःगु त्रिपालय् शरण कया च्वनेमाल । अथे तसकं दयनीय अवस्थाय् नं संस्कार कथं इलय् न्ह्याके माःगु साँस्कृतिक पर्व यलया न्यकू जात्रा (मतयाः)यात छिं छिंगु कथं त्वाः, बहाःयात सूचं बिया ग्यानापुसे च्वंगु थासय् वने म्वाय्क, द्यपिं नं त्वःमफिक बाँलाक च्वःप्वः कथंलाका ज्याछिं थाय् लाछीं, ननी, लँय्, चुकय् हासा फया नं मनय् प्रकृतिया सुथां मलाःगु प्रकोपया भय् दय्क दय्क नं मतयाः वनेगु रुत लँपुया थाय् बाय् मिलेयाना नक्सा तकनं दय्का प्रचारप्रसार याना भोखाय्या प्रकोपयात छलय् याना नं स्थापित जूगु जुल । अथेहे २०७३ सालया न्यकूजात्रा मतयाः पाःलाः क्षेत्र नं. ३ चक्रबहि नं न्यकू जात्रा मतयाः केन्द्रिय व्यवस्था समिति नापं गाक्कं सहलह ब्याका तःन्हु मछि बिक मतयाः वनेगु लँपुया निरिक्षण भ्रमण याना ७२ (न्हय्निथाय्) तक छेँ पःखा, अंग आदि स्यंगु व भय्काय् माःथाय् लुइका चक्रबहिया प्रतिनिधिपिं व केन्द्रिय समितिया महासचिव आशारत्न शाक्यजुया संयोजकत्वय् गठन जूगु उपसमितिं निरिक्षण भ्रमण यानाः परिणाम कथं ग्यानापुगु थाय्या सूची दय्का झिगु त्वाःया न्यकू जात्रा मतयाः संचालक समितियात सचेत याना सकलया ग्वाहालि चूलाका धन्दाकाय् म्वाक याउंक परम्परा कथं चाहिला झःझः धाय्क क्वचाय्कूगु जुल ।
अथेहे २०७४ सालया ने.सं. ११३७ सालया न्यकू जात्रा मतयाः पाःलाः क्षेत्र नं ४ इखाछेँ, नागबाहाःया पालंनिसें न्हापाया साबिक कथं द्यपिं छम्ह हे तोमफिक न्यकूजात्रा मतयाःयात परम्पराया ऐतिहासिकता कायम याना निरन्तरता बिया वनेगु प्रतिबद्धता ब्यक्त जूगु जुल ।
थथे इलय्ब्यलय् न्यकू जात्रा मतयाःयात वया च्वनिगु मार रुपि मतिमल्हुथेँ जाःगु पंगःतसेनं पने मफूगु झीगु संस्कृतियात बःलाका तय्त हे न्यकूजात्रा मतयाः व्यवस्था समिति नीस्वनां माःमाःबलय् माःमाःगु कथं सहलह ब्याका मतयाः पाःलाःपिनित बःकाय्थाय् दय्क भलसा जुइगु कथं सकलया सहमति समितिपाखें ग्वाहालिं चुलाका वयाच्वनेगु जुल ।